تجربه شکست در سریال‌های ایرانی
تجربه شکست در سریال‌های ایرانی

فیلم و سریال‌های موفق توجه مخاطبان را به خود جلب می‌کنند، اما تولیدکنندگان و مدیران رسانه نباید همچون همه، فقط برای بازسازی موفقیت‌ها تلاش کنند، چرا که درس‌های اصلی در نمونه‌های شکست خورده است؛ به همین مناسبت، ۱۰ عنوان از سریال‌هایی که در یک سال گذشته چه در تلویزیون و چه در پخش خانگی منتشر شده و زیر ۱۰ درصد مخاطب داشته است را مرور کرده‌ایم...

فیلم و سریال‌های موفق توجه مخاطبان را به خود جلب می‌کنند، اما تولیدکنندگان و مدیران رسانه نباید همچون همه، فقط برای بازسازی موفقیت‌ها تلاش کنند، چرا که درس‌های اصلی در نمونه‌های شکست خورده است. نمونه‌هایی که حتی گاهی نام برخی نیز به گوش بسیاری نرسیده است.

هرچند برای تولیدات رسانه‌ای به خاطر ذات خلاق ‌آن، نمی‌توان هیچگاه به «فرمولی» برای موفقیت رسید، که اگر در قالب فرمول می‌آمد حتما پیش از این، در جایی همچون هالیوود شاهد فیلم‌های شکست خورده نبودیم، اما بالاخره ابزارها و راهکارهایی برای کاهش ریسک تولیدات وجود دارد.

به همین مناسبت ۱۰ عنوان از سریال‌هایی که در یک سال گذشته چه در تلویزیون و چه در پخش خانگی منتشر شده و زیر ۱۰ درصد مخاطب (از عموم مخاطبان بالای ۱۵ سال سراسر کشور) داشته است را مرور می‌کنیم.

سووشون (۷.۵ درصد مخاطب)

هرچند هنوز پخش آن ادامه دارد، اما بعد از حواشی مختلف از جمله توقیف و فیلتر، هزینه‌های سنگین، استفاده از ستارگان متعدد، حتی بعد از انتشار ۷ قسمت همچنان نتوانسته حتی به اندازه «ازازیل» -سریال دیگر نماوا- مخاطب را جذب کند. البته هنوز برای قضاوت نهایی زود است و باید تا پایان انتشار به آن مهلت داد.

غربت (۵ درصد مخاطب)

سریال غربت هم که سال ۱۴۰۳ منتشر شد، بعد از پخش قسمت‌های ابتدایی دچار حواشی شد و پخش آن برای چند هفته متوقف شد. اما بازهم مخاطبان نتوانستند به خوبی با آن ارتباط برقرار کنند.

بلیت یک طرفه (۴درصد مخاطب)

هرچند امید این می‌رفت که همکاری با تیم ترکیه‌ای و استفاده از چهره‌هایی همچون حامد کمیلی آن را به یک سریال پر سروصدا تبدیل می‌کند، اما در نهایت بلیت یک طرفه با حدود ۴ درصد مخاطب کار خود را پایان داد.

دختران کوچه غم (۳ درصد مخاطب)

از یک مینی سریال ۳ قسمتی از فیلم‌نت که از ترکیب بازیگران آن می‌توان حدس زد در مجموع پروژه گران‌قیمتی نبوده، شاید بیشتر از ۳ درصد مخاطب نیز انتظار نمی‌رفت. هرچند داستان آن و شخصیت اصلی روحانیت می‌توانست «جنجال آفرین» باشد.

سرزمین گمشده (۱.۵درصد مخاطب)

از جمله سریال‌های پخش خانگی است که حتی اطلاعات درستی نیز از آن در دست نیست. اما سازندگان آن پیش‌تر سریال دیگری با نام «شهر هرت» هم تولید کرده بودند که انتشار هردوی آن‌ها در روبیکا با بیش از ۲۰ میلیون نفر کاربر هم نتوانست توجه مخاطبان را جلب کند.

لمندگان (۹درصد مخاطب)

مقایسه سریال‌های تلویزیونی با پخش خانگی به خاطر تفاوت در دسترسی مردم شاید زیاد درست نباشد، اما روندها نشان از آن دارد که میزان مخاطب سریال‌های پخش خانگی در حال نزدیک شدن به سریال‌های تلویزیونی است، هرچند همچنان فاصله دارند. لمندگان در فضایی که پخش خانگی کمتر به سراغ ژانر طنز می‌رود، یکی از معدود گزینه‌های مخاطبان برای تماشا بود، هرچند به نظر می‌رسد از میانگین سریال‌های پخش خانگی بسیار کم هزینه‌تر باشد، اما به عنوان اولین سریال زیر ۱۰ درصد در نظر گرفته می‌شود که بعد از تعطیلات نوروزی، از شبکه ۲ سیما پخش شد.

جانان (۸درصد مخاطب)

یک سریال بی سروصدای دیگر از شبکه ۲ سیما، با بازیگرانی کمتر شناخته شده و تولیدی کم هزینه. به نسبت هزینه‌هایی که در پخش خانگی برای تولیدات می‌شود شاید عنوان «شکست» برای چنین سریالی بی‌انصافی باشد، چرا که انتظار بیش‌تر از این از یک تیم جوان و کارگردانی که اولین تجربه سریال‌سازی خود را طی می‌کرده نمی‌رود.

چرخ گردون۲  (۷ درصد مخاطب)

بازهم یک سریال طنز دیگر که این‌بار حتی استفاده از چهره‌هایی مثل حمید لولایی، علیرضا خمسه و بسیاری بازیگران نام آشنای دیگر تلویزیون باعث موفقیت این سریال نشدند.

فراری (۵ درصد مخاطب)

لوکیشن‌های متعدد و متنوع و فضای زمانی متفاوت (دهه ۷۰) تولید سریال فراری را پیچیده تر از سریالی مثل چرخ گردون و لمندگان می‌کرد، اما همچنان با یک سریال کم‌هزینه طرف هستیم که تیم تولید آن نیز در سینما و مستند تجربه‌های زیادی داشته‌اند. البته حتما از یک سریال که از شبکه یک سیما پخش شده انتظار بیشتری برای جلب توجه مخاطبان می‌رفت.

آخرین دیدار (۴ درصد مخاطب)

آخرین دیدار، اقتباسی از کتاب معروف «تنها گریه کن»، هرچند از جهت بصری جذاب بود و مزیت انتشار همزمان در «روبیکا» را داشت و عنوان اولین همکاری تلویزیون و پخش خانگی را یدک می‌کشید، اما بسیار کمتر از آنچه انتظار می‌رفت توفیق کسب کرد. انتشار اولیه در شبکه «افق»، ریتم روایت کند، و استفاده از بازیگران نام ناآشنا، شاید از جمله دلایل عدم استقبال عمومی مخاطبان از این سریال بود.