در این نشست که با حضور مؤلف کتاب «درآمدی بر نظریه رشد انسان با تکیه بر منظومه فکری علامه طباطبایی (ره)»، دکتر ابراهیم راستیان به همراه مهمان ویژه جلسه، مهندس اردوان مجیدی و جمعی از فعالان عرصه تعلیم و تربیت برگزار شد، گزارشی از سیر تدوین و محتوای کتاب توسط مؤلف ارائه شد. سپس مهندس اردوان مجیدی نکاتی را درباره کتاب و روش بحث آن مبتنی بر نگاه حکمتمحور بیان نمود و انتهای جلسه نیز به پرسش و پاسخ اختصاص پیدا کرد.
روز چهارشنبه ۲۸ آبان، مرکز رشد دانشگاه امامصادق(ع) با همکاری پژوهشگاه شهید صدر، میزبان جلسهی رونمایی از کتاب «درآمدی بر نظریه رشد انسان با تکیه بر منظومه فکری علامه طباطبایی (ره)» بود.
در این نشست که با حضور مؤلف کتاب، دکتر ابراهیم راستیان به همراه مهمان ویژه جلسه، مهندس اردوان مجیدی و جمعی از فعالان عرصه تعلیم و تربیت برگزار شد، گزارشی از سیر تدوین و محتوای کتاب توسط مؤلف ارائه شد. سپس مهندس اردوان مجیدی نکاتی را درباره کتاب و روش بحث آن مبتنی بر نگاه حکمتمحور بیان نمود و انتهای جلسه نیز به پرسش و پاسخ اختصاص پیدا کرد.
دکتر ابراهیم راستیان، پژوهشگر تعلیم و تربیت و مسئول حلقه مدرسه مرکز رشد در ابتدا انگیزه خود برای تالیف کتاب را اینطور بیان کرد: “وقتی وارد کف میدان تعلیم و تربیت میشویم، می بینیم که متاسفانه هنوز معیار و مبنای درستی برای تبیین مراحل رشد دانشآموزان در مدارس وجود ندارد. اگر هم برخی مدارس عنایتی به مراحل رشد داشته باشند، در اجرا بیشتر به آرای اندیشمندان غربی مانند نظریه رشد شناختی پیاژه تکیه میکنند.
سوالی که پیش میآید این است که با وجود غنای معارف قرآنی و روایی، آیا نمیتوانیم تحلیلی درست و مبنایی در مورد مراحل رشد ارائه دهیم؟”
وی در ادامه رویکرد برخی فعالان تعلیم و تربیت در استناد به روایت «سبع سنین» که مراحل رشد کودک را در سه دوره ۷ ساله معرفی کرده است، پرداخت و توضیح داد:
“ما درباره دورههای مختلف رشد کودک، روایات دیگری هم غیر از این روایت مشهور داریم. اگر روایات این مبحث را با دقت بررسی کنیم در مییابیم که تمرکز اصلی آنها بر مؤلفه های رشد است و نه سن تقویمی. کودکان از نظر مولفههای رشدی با هم تفاوت دارند و فهم این تفاوتها در طراحی برنامهریزی درسی بسیار مهم است.
این دغدغه موجب شد که تألیف کتابی پیرامون نظریه رشد انسان شروع شود. کتاب حاضر ناظر به یکی از سه ضلع مأموریتی حلقه مدرسه مرکز رشد، یعنی نظریه تنوع همگرای تربیتی پرداخته است. در لایه نظریه، مسئله تنوعات در کنار همگرایی تربیت برای یاران مرکز بسیار جدی است و کتاب حاضر تنوعات سنی بچهها را مورد بحث و بررسی قرار داده است. این نگاه در الگوی برنامه درسی راهبردی، عملیاتی و رویدادهای معلمانه رشدانو که از دیگر ماموریتهای حلقه مدرسه است، خودش را نشان داده است.
در کتاب حاضر تلاش شده مؤلفههای مراحل رشد از دل آیات و روایات و مبتنی بر نگاه علامه طباطبایی استنباط شود که البته چنین کاری کمتر بهش پرداخته شده است”.
دکتر راستیان در ادامه به نظریه اعتباریات علامه و دلالتهای آن بر مراحل رشد پرداخت و نسبت اعتباریات و هبوط انسان به دنیا را توضیح داد.
از نظر علامه هبوط انسان یا همان ورود به عالم اعتباریات تا رسیدن به سن بلوغ ادامه دارد و انسان در سن بلوغ به نهایت هبوط می رسد. این سیر نزولی ناشی از درگیر شدن انسان با اعتبارات متکثر دنیای مادی و دور شدن از عالم الهی است. لذا سن تکلیف جشن ورود انسان به میدان بندگی است؛ میدانی بندگی که در دوره کودکی دوم نیازش در فرزندان بیدار شده است.
اگر انسان دوران کودکی اول و دوم را به خوبی پشت سر بگذارد، در سن بلوغ نیاز به پرستش و معنویت را در خود مییابد. انسان در این هنگام حس میکند که این نیاز با هیچ یک از تجربیات دنیایی قبلی پاسخ داده نمی شود. تنها ورود به میدان بندگی و اطاعت از خداست که این نیاز نوجوان را به نحو احسن پاسخ میدهد.
چالش های جدی خانواده ها در تربیت، مربوط به دوره نوجوانی است ولی آن به قبل از ورود به نوجوانی مخصوصا کودکی دوم بر میگردد. هر چیزی که در کودکی بکاریم در نوجوانی درو می کنیم. این که در روایات تاکید شده بچه را در ۷ سال اول رها کنیم، این رها شدن یعنی اشکال ندارد کودک وارد تکثرات و اعتباریات شود لذا باید او را در این مسیر آزاد گذاشت. البته این آزاد گذاشتن ملاحظاتی هم دارد از جمله اینکه نگذاریم کودک به خود آسیبی بزند.
در ادامه جلسه استاد اردوان مجیدی از صاحبنظران حوزه تعلیم و تربیت، به بحث در مورد کتاب پرداخت. ایشان نگاه کلگرای کتاب به بحثهای قرآنی و روایی، عرفان نظری و عملی، فلسفه و با تمرکز بر نگاه علامه طباطبایی را نقطه قوت کتاب دانست و چنین نگاهی را با بحث حکمت در قرآن کریم عجین خواند و به انتقاد از مهجوریت حکمت و نگاه حکمتمحور در حوزه و دانشگاه پرداخت.
استاد مجیدی روش قرآن را روشی قابل الگوبرداری دانسته و عدم تفکیک بین آیات احکام، اعتقادات و اخلاق را نمونهای از نگاه یکپارچه قرآن به انسان میداند که به خوبی در کتاب نظریه رشد انسان مورد توجه قرار گرفته است.
سپس ایشان به لزوم بررسی موضوع رشد در قرآن پرداخت. قرآن کریم نور و تبیان است و یکی از موضوعاتی هم در که قرآن تبیین شده و باید مورد توجه قرار گیرد مبحث رشد است
.در پایان جلسه حاضران به پرسش و پاسخ با مؤلف حول مباحث مطرح شده در جلسه پرداختند و نسبت به همکاری و همفکری درباره ادامه کار بر روی مراحل رشد تا رسیدن به راهکارهای عملیاتی ابراز علاقه کردند.
