در ششمین جلسه از دوره «آشنایی با نظام فکری و تربیتی رهبر معظم انقلاب» با عنوان «ثمرات تربیتی نظام فکری رهبر معظم انقلاب»، آقای حسین ناصری به تبیین دلالتهای عملی و نظری چهار صورتبندی کلان اندیشه رهبری در حوزه تربیت پرداخت. این پژوهشگر حوزه تعلیم و تربیت در این نشست کارگاهی تأکید کرد که نظام فکری رهبری صرفاً مجموعهای از دادههای ذهنی نیست، بلکه مستقیماً به اصول و مدلهای تربیتی منجر میشود. وی «کرامت انسان» را دال مرکزی این نگاه دانست که چهار ستون انسانیت یعنی «اندیشمندی»، «اختیار»، «نوآوری» و «مسئولیتپذیری» را بنا میکند و وظیفه مربی را تقویت این ابعاد در بستر «مبارزه» و «عمل» تعریف کرد.
آقای حسین ناصری در جلسه ششم دوره «آشنایی با نظام فکری و تربیتی رهبر معظم انقلاب»، که به «ثمرات تربیتی نظام فکری رهبر معظم انقلاب» اختصاص داشت، اعلام کرد که این جلسه به صورت کارگاهی و گفتوگو محور به بررسی دلالتهای چهار صورتبندی ارائهشده در جلسات گذشته میپردازد.
ایشان در ادامه، چهار صورتبندی پیشین را مرور کردند. ابتدا به مفهوم «حرکت» و «نزاع گفتمانی» اسلام ناب و اسلام آمریکایی بر پایه «ایمان» اشاره شد که دلالت تربیتی آن، انتقال «نگاه جبههای» و اصلاح «دستهبندی ذهنی» متربی است. سپس، «توحید» به عنوان متعلق ایمان و دستگاه جهانبینی و ایدئولوژی ناظر بر انسان، جامعه و هستی مورد بررسی قرار گرفت. در گام سوم، «اصول تحقق عینی» این نظام فکری در قالب مکتب سیاسی و اجتماعی مرور شد و در نهایت، «زنجیره تحقق» یا مراحل دستیابی به انسان و جامعه متعالی یادآوری گردید.
وی سپس اهداف جلسه را به دو بخش تقسیم کرد: اول، «ثمرات نظری» برای پژوهشگران، شامل استخراج چارچوب و مدل تربیت از منظر رهبری. دوم، «ثمرات عملی» برای مربیان، که شامل دو مدل است: یا «انتقال بینش اسلام ناب» به متربی، یا «اتخاذ مدل تربیتی» رهبر معظم انقلاب و به کارگیری آن در فعالیتهای تربیتی.
ناصری در ادامه به دلالتهای تربیتی هر بخش اشاره کرد و گفت: «حتی بحث متفکر محوری نیز دلالت تربیتی دارد. اولین دلالت آن، لزوم «رجوع مربی به متخصص» برای داشتن «فهم روشمند» و پرهیز از رویکردهای سلیقهای و شهودی است.» وی افزود که مربی باید «اتصال به عالم ربانی» را در خود ایجاد و این اتصال را به متربی منتقل کند تا از فعالیتهای پراکنده جلوگیری شود و استعدادهای متربی در ذیل ولایت الهی شکوفا گردد.
این پژوهشگر اندیشه رهبر معظم انقلاب، «کرامت انسان» را دال مرکزی نگاه تربیتی رهبری معرفی کرد. وی با اشاره به چهار ویژگی کلیدی انسان در نگاه رهبری، دلالتهای آن را برای مربیان برشمرد: ۱. اندیشمندی (آگاهی): وظیفه مربی تقویت «قوه تعقل» است، مانند بها دادن به سوالات خوب متربی و استفاده از طرحهایی چون «فلسفه برای کودکان». ۲. اختیار: مربی باید قدرت انتخاب متربی را به رسمیت بشناسد. ۳. ابتکار: مربی باید «قوه ابتکار» را با تشویق راهحلهای جدید و خلاقانه در متربی پرورش دهد. ۴. مسئولیتپذیری: این قوه باید با سپردن «مسئولیتهای واقعی و معنادار» به متربی، از سطح شخصی تا سطح تمدنی (مانند مسئولیت در قبال ظهور)، تقویت شود.
وی همچنین تفاوت «انسانمحوری اسلامی» (انسان بهمثابه جانشین و خلیفه خدا) با «انسانمحوری غربی» (انسان بهمثابه جایگزین خدا) را تشریح کرد. ثمره این نگاه آن است که «شکوفایی استعداد» در اندیشه رهبری، امری رهاشده نیست، بلکه باید در جهت «تأمین نیاز ولیالهی و انقلاب اسلامی» باشد. از این رو، در مشاورههای تحصیلی و شغلی، تأکید اصلی باید بر نیاز نظام و جامعه اسلامی باشد.
در بخش کارگاهی این نشست، شرکتکنندگان به بحث درباره نسبت «مربی» و «میدان» پرداختند. در این گفتگو تأکید شد که تربیت «گلخانهای» و منفک از «عرصه عمل» و «مبارزه»، متربی را به ایمان متعهدانه نمیرساند. در مقابل، «تربیت در بستر مبارزه»، فضایی را فراهم میکند که در آن، ایمان، آگاهی و عمل به هم گره خورده و متربی در یک فرآیند واقعی رشد میکند.
در پایان، آقای ناصری جمعبندی کرد که برای رسیدن به یک «نظریه تربیتی» کامل، باید محتوای تربیتی موجود در بیانات رهبر معظم انقلاب را با اصول کلان نظام فکری ایشان انسجام بخشید و «سیره تربیتی» ایشان را نیز به این تحلیل ضمیمه کرد.
گفتنی است، دوره آموزشی «آشنایی با نظام فکری و تربیتی رهبر معظم انقلاب» با همت مجموعه کرامت و با همکاری هسته مکتب امام خمینی (ره) مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع) در پاییز ۱۴۰۴ برگزار شده است.
