طلیعه تفقه
طلیعه تفقه

آشنایی اجمالی با رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی (ویژه دانشجویان جدیدالورود)

حیات انسانی همواره مشحون «انتخاب» است. این انتخاب‌ها می‌تواند در پی یک انتخاب اختیاری و یا اجباری دیگر باشد. برخی از آن‌ها مقطعی و با تأثیر کوتاه بر آینده است و برخی مهم و با اثرات دائمی. یکی از مهمترین انتخابات انسان که دارای اثرات مهم و پایدار بر زندگی فردی و اجتماعی ایشان است، انتخاب اشتغال علمی برای آینده حیات خویش است. این که قرار است تماماً وقف علم و دانش باشد و این مسیر را برای رشد خود و دیگران قرار دهد کاملاً مسیر متفاوتی را از دیگر وظایف اجتماعی رقم می‌زند. پس بسیار مهم است که در انتخاب مسیر حیات علمی، بالاترین سرمایه یعنی عمر خود را صرف چه موضوع و طبقه‌ای از علوم نموده و از قِبَل این دانش چه خدماتی می تواند به خود و دیگران داشته باشد. اگر چنین نباشد و انتخاب صحیحی نسبت به نیاز درونی خویش و بیرونی اجتماع صورت نگیرد، غایت امر محقق نخواهد شد (ما قصد لم یقع و ما وقع لم یقصد).

حال وقتی این دانش‌اندوزی در بستری همچون دانشگاه امام صادق(ع) صورت پذیرد که محیطی خاص، برنامه‌ای مجزا و رسالتی کاملاً متفاوت از دیگر دانشگاه‌های کشور پیش‌رو دارد، انتخاب مسیر کمی حساس‌تر و نسبت به آینده تعیین‌کننده‌تر خواهد شد. این مهم وقتی به درجه اهمیت مضاعفی نائل می‌آید که در رابطه با تحصیل در حوزه علوم دینی و خاصه دانش فقه اسلامی باشد. چرا که دارای عقبه تجربی و علمی به طول عمر شریعت است و انتخاب آن باید مبتنی بر تمام تجارب و مسیرهای رفته و عبرت از شکست‌های موجود باشد.

از طرفی دانشگاه امام صادق(ع) با در اختیار داشتن ظرفیت عظیمی از نیروی انسانی نخبه و با شکل‌دهی تصویری جامع و مُجمعٌ علیه از رسالت توحیدی و انقلابی، موجب تمرکز و تقویت چند برابری قوا در یک هدف مشترک شده است و لذا وظیفه ایجاد جریان‌های علمی و ملی اثرگذار در حوزه علوم انسانی اسلامی که ابتناء بر رفع نیازهای واقعی جامعه دارد را بر عهده خواهد داشت. این هدف وقتی با پشتوانه علوم اسلامی و غنی‌ترین معارف انسان‌شناسانه آن نسبت به حیات سعادتمندانه بشر صورت پذیرد، از خطرات التقاط و انحراف نیز در امان خواهد بود.

دانش فقه اسلامی نیز به مثابه مادر علوم اسلامی جایگاه ویژه‌ای در این بین خواهد داشت. چه اینکه می‌تواند با تراث عظیم فقاهت جواهری از طرفی در مقابل تمامی مکاتب و نظام واره‌های علمی و اجتماعی، مکتب و نظام علمی و راهبردی اسلام را در اداره دانش‌بنیان اجتماع ارائه دهد و هم از طرفی می‌تواند با آبشخور معارف توحیدی که تبلور اراده خالق انسان است، ابتناء بنیادهای معرفتی خویش را بر مسائل واقعی فرد و اجتماع قرار خواهد دهد و بدین ترتیب نیز از انتزاعیات غیرکاربردی رها شود.

دانشجوی رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی خاصه در دانشگاه امام صادق(۷) باید به تمامی ابعاد نظری و جغرافیای دانش فقه اسلامی در هندسه معارف دینی و نقش راهبردی آن در جامعه سازی پی‌ببرد تا مسیر وی برای رسیدن به غایات مذکور هموار گردد. این مهم برآورده نخواهد شد مگر با خودآگاهی و همت، مشورت و توکل در ترسیم نقشه راه.

در این نگاشته تلاش شده است تا حدودی افق‌ها و مسیر حرکت در این رشته دانشگاهی ترسیم گردد. موضوعات و محورهای پرداخته شده ملهِم از سؤالات پربسامدی است که عموماً دانشجویان جدیدالورود به رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی با آن روبه‌رو می‌شوند. امید است با راهنمایی‌ها و انتقال نکات قوت و ضعف، در آینده نزدیک این و جیزه از غنای بیشتری برخوردار گردد.

برای خرید کتاب وارد سایت فروشگاه مرکز رشد شوید.