• هویت نوجوان در عصر شبکه‌ای ۲۰ آبان ۱۴۰۴

    تلائم عاملیت و ساختار برای تکامل بومیان دیجیتال
    هویت نوجوان در عصر شبکه‌ای

    بر اساس مطالعه مشترک مرکز تحلیل اجتماعی (متا) در سال 1404، حدود 92 درصد از نوجوانان و جوانان 12 تا 25 سال ایرانی تلفن همراه هوشمند شخصی دارند. این آمار در میان نوجوان 12 تا 15 سال حدود 79 درصد است که با افزایش سن افزایش می‌یابد؛ به‌صورتی که تقریباً تمام جوانان 19 تا 25 سال تلفن همراه هوشمند شخصی دارند. بر اساس این نظرسنجی تنها حدود 8.5 درصد از نوجوانان و جوانان بیان کرده‌اند که انجام کارهایی که باید به‌وسیله اینترنت، رایانه، موبایل یا سایر وسایل دیجیتال انجام شود برای آن‌ها «تاحدی» یا «بسیار دشوار» است.

تسهیم درآمد محتوا در بوته نقد و ارزیابی ۰۳ شهریور ۱۴۰۴

گامی سرنوشت‌ساز در کارزار ضدانحصار تسهیم درآمد محتوا در بوته نقد و ارزیابی

«تاکسی برخط»، جبران تنظیم‌گری با تصدی‌گری؟ ۲۷ مرداد ۱۴۰۴

به بهانه رونمایی از تاکسی اینترنتی شهرداری تهران «تاکسی برخط»، جبران تنظیم‌گری با تصدی‌گری؟

مردم از دولت چه میخواهند؟ رفع فیلتر در سایه! ۱۸ مرداد ۱۴۰۴

تحلیلی بر دو موج نظرسنجی از اولویت‌های مردم در حوزه فضای مجازی مردم از دولت چه میخواهند؟ رفع فیلتر در سایه!

طرح‌های حکمرانی اینترنت؛ مروری سریع بر مدل حکمرانی آیکن ۳۰ بهمن ۱۴۰۱

طرح‌های حکمرانی اینترنت؛ مروری سریع بر مدل حکمرانی آیکن

حکمرانی آیکن هر چند در نظر ایده جذاب و مورد پسندی در سطح جهان است؛ اما در عمل موفق نبوده و ایراداتی بر آن وارد شده است...

شورای‌عالی فضای مجازی در انتظار تغییر ۲۴ بهمن ۱۴۰۱

شورای‌عالی فضای مجازی در انتظار تغییر

به‌طور مرسوم با شروع زمزمه‌‏های تغییر دبیر شوراهای عالی، جریان‌‏های داخلی و خارجی از طرق مختلف تلاش دارند با ترسیم ادله مختلف حزبی، اصول شایستگی، ذی‌نفع بودن، تخصصی بودن و غیره گزینه‏ خود را در صدر گزینه‏‌های ارائه شده به ریاست محترم جمهور معرفی نمایند. شورای عالی فضای مجازی نیز به دلیل جایگاه فراقوه‌ای و فرادستگاهی و اثرگذاری بی‌بدیل در عرصه‌های فرهنگی، اقتصادی و سیاسی از مداخله گروه‌های ذینفع مستثنا نیست. به طور کلی در بحبوحه انتخاب دبیر شورای عالی فضای مجازی، می‌توان اصلی‌ترین بازیگران را در سه جریان دسته‌بندی نمود.

در تکاپوی مشروعیت؛ بررسی فرآیند تنظیم‌گری ساترا از منظر فرآیند مناسب ۱۱ بهمن ۱۴۰۱

در تکاپوی مشروعیت؛ بررسی فرآیند تنظیم‌گری ساترا از منظر فرآیند مناسب

در یادداشت قبل، با عنوان «در تکاپوی مشروعیت؛ احتجاجات پیرامون مشروعیت ساترا از منظر مؤلفه فرمان قانونی» از فرمان قانونی به عنوان یکی از معیار های سنجش مشروعیت نهاد تنظیم‌گر یاد شد. در یادداشت حاضر، تلاش می‌شود تا این مشروعیت، از منظر معیار دیگر، یعنی فرآیند مناسب تنظیم‌گری مورد بررسی قرار گیرد.

تأملی بر قدرت فیزیکی و قدرت سایبری؛ مقایسه‌ای بر مختصات مفهوم قدرت در دوران مدرن و پست‌مدرن ۱۱ بهمن ۱۴۰۱

تأملی بر قدرت فیزیکی و قدرت سایبری؛ مقایسه‌ای بر مختصات مفهوم قدرت در دوران مدرن و پست‌مدرن

از گذشته تا به امروز یکی از مسائل کلیدی در حکمرانی جوامع، مسئله قدرت است. این موضوع می­‌تواند در همه سطوح فردی، خانوادگی، اجتماعی، حکومتی، منطقه­ای، بین­‌المللی و جهانی مورد بررسی قرار گیرد. محل بحث یادداشت حاضر تبیین و مقایسه مفهوم قدرت در دوران مدرن و پست‌­مدرن بوده که عامل تمایز­دهنده آنها توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و فضای ­مجازی و با اندکی تسامح انقلاب چهارم صنعتی است. از این رو از قدرت در دوران مدرن با عنوان قدرت در فضای واقعی و از قدرت در دوران پست­‌مدرن با عنوان قدرت در فضای ­مجازی یاد شده است.

در تکاپوی مشروعیت؛ احتجاجات پیرامون مشروعیت ساترا از منظر مؤلفه فرمان قانونی ۰۶ بهمن ۱۴۰۱

در تکاپوی مشروعیت؛ احتجاجات پیرامون مشروعیت ساترا از منظر مؤلفه فرمان قانونی

در یادداشت پیش رو، تلاش خواهیم کرد، تا با استفاده از چارچوب نظری مؤلفه‌های مشروعیت نهاد تنظیم‌گر، مشروعیت نهاد تنظیمی معرفی شده یعنی ساترا را مورد ارزیابی قرار دهیم. در این یادداشت این مسئله را از منظر مؤلفه فرمان قانونی بررسی خواهیم کرد.

قرارگاهی برای شورای عالی فضای مجازی ۰۶ بهمن ۱۴۰۱
بازنشر یادداشت منتشر شده در فصلنامه تخصصی علوم انسانی اسلامی صدرا

قرارگاهی برای شورای عالی فضای مجازی

مسائل متعددی می‌تواند عامل وضعیت امروزی فضای مجازی کشور باشد؛ یکی از نقاطی را که بایستی دوباره مرور نمود ایده اصلی ساختار حکمرانی فضای مجازی کشور است؛ ساختاری که با محوریت شورای عالی فضای مجازی ایجاد شد و متولی طراحی مواجهه فعال با فضای مجازی گردید. بنابراین، لازم است مرور دوباره‌ای صورت گیرد که آیا آن طراحی به درستی پیاده سازی شده است یا خیر؟ و آیا این طراحی برای امروز فضای مجازی کشور هنوز هم پاسخگو است یا نیازمند طراحی دیگری هستیم؟ بر این اساس می‌توان نتیجه گرفت که این طراحی نهادی تا چه اندازه در ناکامی‌های فضای مجازی مؤثر بوده است.

دسترسی به اینترنت بر لبه تیغ تبعیض و عدالت ۰۶ بهمن ۱۴۰۱
بازنشر مصاحبه آقای حسین زیبنده پژوهشگر هسته خط‌مشی فضای مجازی با خبرگزاری آنا

دسترسی به اینترنت بر لبه تیغ تبعیض و عدالت

مسئله اینترنت طبقاتی چند وقتی است تبدیل به یکی از پربحث‌ترین موضوعات رسانه‌ها شده است. بعد از انتشار خبر امکان دسترسی کسب‌وکارهای عضو اتحادیه فناوران رایانه تهران به اینترنتی با محدودیت‌های کمتر، زنگ خطر راه‌اندازی گسترده اینترنت طبقاتی به گوش جامعه رسید. زنگ خطری که البته پیش از این هم به صدا درآمده بود اما با توجه به شرایط فعلی کشور و محدودیت‌های شدید در سه ماه اخیر حساسیت افکار عمومی نسبت به این موضوع بیش از پیش شده است... با حسین زیبنده، پژوهشگر هسته فضای مجازی مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع) به گفت‌وگو پرداخته‌شد که حاصل آن را در ادامه از نظر می‌گذرانید.

مروری بر مهم‌ترین وقایع و رخدادهای حوزه فضای مجازی در آذرماه ۱۴۰۱ ۱۴ دی ۱۴۰۱

مروری بر مهم‌ترین وقایع و رخدادهای حوزه فضای مجازی در آذرماه ۱۴۰۱

با گذشت سه ماه از محدودسازی اینترنت بین‌الملل، هنوز این موضوع و پیامدهای ناشی از آن، داغ‌ترین خبرهای حوزه فاوا هستند. همان‌طور که در گزارش‌های قبلی‌ اشاره شد، پلتفرم‌های داخلی آمادگی لازم برای جایگزینی پلتفرم‌های خارجی را نداشتند. در این شرایط، دو ایده اصلی وجود دارد: یکی تلاش برای رفع فیلترینگ اینستاگرام و واتساپ و دیگری، بهبود پلتفرم‌های داخلی با امید سبقت گرفتن از رقبا. در این یادداشت به اتفاقات مربوط به هر دو جریان در آذرماه می‌پردازیم.

ما، جهان سوم و رسانه‌های اجتماعی ۱۲ دی ۱۴۰۱
مروری بر نظرات ترسی مک‌میلان، جامعه‌شناس آمریکایی، در مورد شبکه اجتماعی توییتر

ما، جهان سوم و رسانه‌های اجتماعی

«خرید توییتر توسط ایلان ماسک اهمیتی نداشت، اگر دولت در حال رقابت با توییتر بود.» این جمله یکی از مسئولین جمهوری اسلامی یا جمهوری خلق چین نیست. این، جمله تحلیل‌گرِ آمریکایی است که از قدرت و تسلط زیاد میلیاردرها بر رسانه‌های اجتماعی احساس خطر کرده است...