با گذشت سه ماه از محدودسازی اینترنت بین‌الملل، هنوز این موضوع و پیامدهای ناشی از آن، داغ‌ترین خبرهای حوزه فاوا هستند. همان‌طور که در گزارش‌های قبلی‌ اشاره شد، پلتفرم‌های داخلی آمادگی لازم برای جایگزینی پلتفرم‌های خارجی را نداشتند. در این شرایط، دو ایده اصلی وجود دارد: یکی تلاش برای رفع فیلترینگ اینستاگرام و واتساپ و دیگری، بهبود پلتفرم‌های داخلی با امید سبقت گرفتن از رقبا. در این یادداشت به اتفاقات مربوط به هر دو جریان در آذرماه می‌پردازیم.

یکی از کلیدواژگان مهم این روزها که در کلام و نوشته‌های بسیاری از محققان، مسئولان و مردم عادی نیز پرتکرار شده، جنگ روانی و جنگ شناختی است. جنگی که تنها یک بُعد از هجمه‌می‌باشد. امروزه جبهه باطل با تمام قوا و از تمام جهات به جبهه اسلام حمله می‌کند و سعی در شکستن حصار مستحکم جمهوری اسلامی به عنوان بزرگترین نماینده جبهه اسلام دارد. لذا محققین مختلف باید در تمام ابعاد زندگی بشر به بررسی این جنگ تمام عیار بپردازند.

در ماه گذشته اگرچه حضور وزیر ارتباطات در مجلس در پاسخ به سؤالات برخی از نمایندگان و اعلام تحقق ۶۰ درصدی شبکه ملی اطلاعات و توسعه زیرساخت‌های فیبر نوری کشور، پیوستن‌ها یا نپیوستن‌های دستگاه‌های مختلف به سامانه پنجره واحد دولت هوشمند[۱] و سفر دکتر زارع‌پور به کره جنوبی و شرکت در کنفرانس اسکاپ[۲] خبرساز شد؛ ولی همانند ماه قبل، موضوع حمایت از کسب‌وکارهای اینترنتی که به‌واسطه مسدودسازی سکوهای اینستاگرام و واتس‌اپ دچار خسارت شده و اخبار مربوط به طرح حمایتی دولت از ایشان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است که در نوشته حاضر به برخی از ابعاد آن اشاره می‌شود.

گزارش سیاستی «صورت‌بندی مسئله، ظرفیت‌سنجی و سناریوپردازی فیلترینگ اینستاگرام و واتس‌آپ»در پاسخ به دغدغه نگاه چند بعدی به مسئله فیلترینگ اخیر، تهیه و تدوین گردید.

سومین پیش رویداد قرار ششم مرکز رشد دانشگاه امام صادق (ع)، به همت هسته خط‌مشی فضای مجازی (سپهرا) و ارائه بحث توسط آقای جواد آزادی، و با محوریت موضوع «حکمرانی فضای مجازی در کشاکش فیلترینگ»  برگزار شد.

اخبار و مهمترین وقایع مردادماه ۱۴۰۱ در قالب «حکمرانی بر فضای مجازی، حکمرانی با فضای مجازی، حکمرانی جهانی فضای مجازی» در زمینه سفرنامه ماهیانه ارائه می‌گردد؛ در بخش اول این یادداشت حکمرانی بر فضای مجازی بررسی گردید و در این یادداشت دو بخش دیگر یعنی حکمرانی با فضای مجازی و حکمرانی جهانی فضای مجازی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

گسترش رسانه‌های اجتماعی و پیشرفت فناوری اطلاعات نحوه سازمان‌دهی، بسیج و اعتراض مردم را تغییر داده است. هر فعالی می‌تواند با تولید، انتخاب و انتشار مطالبی مانند توییت‌ها، تصاویر و ویدئوها در روایت جنبش مشارکت کند. در این یادداشت با طرح مفهوم اعتراض ابری که مفهوم‌پردازی آن ابتکار «استفانیا میلان» بوده است، نگاهی بر جنبش‌های اجتماعی نوظهور خواهیم انداخت.

پرونده حکمرانی فضای مجازی شامل یازده مقاله کوتاه و مصاحبه، با طراحی و مشارکت هسته خط مشی فضای مجازی (سپهرا) مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه السلام در چهلمین شماره فصلنامه تخصصی علوم انسانی اسلامی صدرا منتشر شد.

در این نگاشت، به‌طور خاص بر جایگاه دولت به‌مثابه کاربر شبکه‌های اجتماعی تمرکز داشته و ضمن بیان برخی از دلایل و مزایای استفاده از رسانه‌های اجتماعی به‌عنوان ابزاری در حکمرانی، فرصت‌ها و محدودیت‌های این استفاده را نیز بررسی خواهیم نمود.