الآن انقلاب اسلامی به چه گفتمانی بیشتر نیاز دارد تا آرمان‌های بلندش در محاق سه‌گانه زر و زور و تزویر قرار نگیرد؟ کدام گفتمان است که رأی‌دهنده ایرانی دوست دارد آن را انتخاب کند و علاوه بر اینکه مسیر رشد و پیشرفت کشورش را مهیا کند، بتواند از تعدی‌ها و تنگ‌‌نظری‌ها هم در امان بماند؟ کدام گفتمان است که هزینه‌های آن را مردم یا صندوق ذخیره و یا فروش آینده متحمل نمی‌شوند؟

بیانیه گام دوم را چه کسی، با توجه به چه نگاهی به عالم و آدم، با توجه به چه تصوری از شرایط حاضر و گذشته، با توجه به چه افقی از آینده و با توجه به چه سازوکاری از تغییر و تحول ارائه کرده است؟ چرا چنین دسته‌بندی کرده و چرا به برخی مسائل، وزن نداده است؟ اساساً ایشان به دنبال ساخت چه نوع جامعه‌ای است و این جامعه در نگاه او چگونه شکل می‌گیرد؟ پرسش ما این بار، واکاوی گام دوم نیست؛ بلکه واکاوی اندیشه‌ای است که گام دوم را می‌سازد و به تصویر می‌کشد.

آئین رونمایی از گزارش جدید هسته عدالت‌پژوهی مرکز رشد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام با عنوان «پیدا و پنهان یارانه‌ها»، با حضور دکتر حسن سبحانی، استاد اقتصاد و نماینده سه دوره مجلس شورای اسلامی برگزار شد.

حقیقت علم همین مفاهیم و مصطلحاتی نیست که در میان مکتوبات و منشورات بتواند جای گیرد و نشر و گسترش آن به نوشتن کتاب و جزوه‌ای محدود شود. علم در مکتب اهل‌بیت (ع)، حقیقتی است که از این مصطلحات و مفاهیم آغاز می‌شود اما آن را جز قلوب آماده، یارای حمل و کشش نیست. حقیقت نشر علم و گسترش آن، به ودیعه قرار دادن علوم در جان‌های آماده‌ای است که تربیت یافته‌اند و آماده حمل آن حقایق شده‌اند.

اکنون و با گذشت قریب به دو سال از زمان صدور این بیانیه مهم و در شرایطی که دیگر آتش هیجانات، سرد شده، زمان خوبی است تا یک بار دیگر خود را در معرض این سؤال مهم قرار دهیم که لوازم تحقق بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی چیست؟

انقلاب اسلامی یک حرکت تمدنی بود که انسدادِ تاریخیِ بعد از رنسانس را شکست و عصر جدیدی را آغاز نمود. «بیانیۀ گام دوم»، انقلاب اسلامی را در چنین مقیاسی شناسایی می‌کند و شاخص‌های جدیدی برای ارزیابیِ موفقیت‌ها و کاستی‌های آن ارائه می‌دهد. این بیانیه، سرسلسلۀ اسنادی است که علمای شیعه برای راهبریِ «حوادث اجتماعی» تنظیم کرده‌اند.

بحث سیرت و صورت انقلاب، از مباحثی است که رهبر انقلاب در دهه‌های گذشته به تبیین آن پرداخته‌اند و این مبنا را در تحلیل گام اوّل انقلاب و تجویز برای گام دوّم آن در متن بیانیه به کار بسته‌اند. در نگاه ایشان «هویت اصلی هر انقلابی به آن جهت‌گیری‌هاست و درواقع، سیرت انقلاب‌ها همین جهت‌گیری‌های اصلی است»

در برابر نگاه امیدواری ناامیدکننده باید به امیدواری‌ای اشاره کرد که نه نگاه خوش‌بینانه به ‌دور از واقع‌بینی است و نه واقع‌بینی به دور از آرمانگرایی. این نگاه که متبلور منظر و نظام فکری حضرت امام‌خامنه‌ای مدظله‌العالی است، به‌خصوص در بیانیه گام دوم به‌وضوح تمایزهای جدی خود را با نگاه مایوسانه و به ‌دور از واقع‌بینی مشخص کرده است.

در بیانات و انتظارات سال‌های اخیر رهبر حکیم انقلاب اسلامی، مأموریت و مسئولیت هیأت‌های مذهبی ارتقاء چشمگیری یافته است. با اینکه ورود هیأت به حوزه مسئولیت اجتماعی که یک امر دارای سابقه معروف با قدمت بالاست، اما در شرایط امروز این مأموریت ارتقاء یافته و تبدیل به یک نقش‌آفرینی جوششی فرهنگی شده است. به‌نظر می‌رسد، قرارگاه فرهنگی مبارزه با تهاجم فرهنگی که سال‌ها در اختیار ارکان حاکمیت و وزارتخانه‌ها، نهادها و مؤسسات دولتی و عمومی بود، تغییر محوریت داده و حالا هیأت بالاتر از هر کانون فرهنگی و اجتماعی دیگر، به‌عنوان یکی از جدی‌ترین پایگاه‌های تولید فرهنگی، انتقال ارزش‌های دینی، تربیت فرهنگی و ‌اشاعه و ‌ترویج آن مامور شده است.